ศูนย์เฝ้าระวังการละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล เตือนภัยอย่าชาร์จมือถือตามที่สาธารณะ เสี่ยงข้อมูลรั่วไหล

       เดี๋ยวนี้จะชาร์จแบตตามที่สาธารณะต้องระวังให้ดี! มีภัยใหม่ชื่อ “Choicejacking” ที่แฮกเกอร์สามารถดูดข้อมูลในมือถือเรา (ทั้งรูปภาพ แชทส่วนตัว) ผ่านสายชาร์จ USB ฟรีตามสนามบินหรือร้านกาแฟได้แบบเนียนๆ โดยที่หน้าจอไม่ขึ้นเตือนอะไรเลย 

       Choicejacking เป็นการโจมตีทางไซเบอร์ที่พัฒนามาจากการโจมตีแบบ “Juice Jacking” ในอดีต แต่มีความซับซ้อนและอันตรายกว่ามาก โดยอาศัยช่องโหว่จากความไว้วางใจที่ระบบปฏิบัติการของสมาร์ทโฟน (ทั้ง iOS และ Android) มีต่ออุปกรณ์เสริมที่เชื่อมต่อผ่านพอร์ต USB

หลักการทำงาน คือ การหลอกให้สมาร์ทโฟนเข้าใจผิดและทำการอนุมัติการเชื่อมต่อข้อมูลโดยที่ผู้ใช้ไม่รู้ตัว ซึ่งสามารถทำได้หลายวิธี ดังนี้

• ปลอมตัวเป็นอุปกรณ์ที่น่าเชื่อถือ: อุปกรณ์ชาร์จของแฮกเกอร์จะปลอมตัวเป็นอุปกรณ์ที่สมาร์ทโฟนมักจะให้สิทธิ์การเข้าถึงโดยง่าย เช่น คีย์บอร์ด หรือเมาส์บลูทูธ เมื่อเราเสียบสายชาร์จเข้าไป อุปกรณ์ปลอมนี้จะส่งคำสั่งไปยังสมาร์ทโฟนของเรา
• สร้างคำสั่งลวงเพื่ออนุมัติการเชื่อมต่อ: เมื่อมีการเสียบสายชาร์จ ปกติแล้วสมาร์ทโฟนจะแสดงหน้าต่าง pop-up ขึ้นมาถามผู้ใช้ว่าจะให้ “ชาร์จเท่านั้น” (Charge only) หรือ “ถ่ายโอนไฟล์” (File transfer) แต่อุปกรณ์ Choicejacking จะฉวยโอกาสนี้ส่งคำสั่งที่มองไม่เห็น (ในรูปแบบของ keystroke หรือการกดปุ่ม) เพื่อเลือก “ถ่ายโอนไฟล์” ให้โดยอัตโนมัติ
• โจมตีด้วยความเร็วสูง: กระบวนการทั้งหมดนี้เกิดขึ้นในเวลาที่รวดเร็วมาก (น้อยกว่า 133 มิลลิวินาที) ซึ่งเร็วกว่าที่มนุษย์จะสังเกตเห็นหรือตอบสนองได้ทัน ทำให้ผู้ใช้ไม่รู้ตัวเลยว่าสมาร์ทโฟนของตนได้อนุญาตให้มีการถ่ายโอนข้อมูลไปแล้ว
• ใช้ช่องโหว่ของ Android Open Accessory Protocol (AOAP): ในอุปกรณ์ Android บางรุ่น แฮกเกอร์สามารถใช้ช่องโหว่ของโปรโตคอล AOAP เพื่อส่งคำสั่งควบคุมสมาร์ทโฟนได้แม้ว่าจะอยู่ในโหมดชาร์จก็ตาม

       เมื่อแฮกเกอร์สามารถเข้าถึงสมาร์ทโฟนในโหมดถ่ายโอนข้อมูลได้แล้ว ก็จะสามารถขโมยข้อมูลส่วนตัวต่างๆ ของเราได้ ไม่ว่าจะเป็นรูปภาพ วิดีโอ รายชื่อผู้ติดต่อ ข้อความ หรือแม้กระทั่งติดตั้งมัลแวร์เพื่อควบคุมเครื่องจากระยะไกล

วิธีการป้องกันตัวเองจากการโจมตี Choicejacking

• หลีกเลี่ยงการใช้พอร์ต USB สาธารณะ: วิธีที่ดีและปลอดภัยที่สุดคือ การใช้หัวชาร์จ (Adapter) และสายชาร์จส่วนตัวเสียบกับเต้ารับไฟฟ้าโดยตรง แทนการเสียบสายชาร์จเข้ากับพอร์ต USB ที่มีให้บริการตามสถานที่ต่างๆ
• พกพาวเวอร์แบงค์ (Power Bank): การมีพาวเวอร์แบงค์ส่วนตัวจะช่วยให้คุณสามารถชาร์จสมาร์ทโฟนได้ทุกที่ทุกเวลา โดยไม่ต้องเสี่ยงกับการใช้ที่ชาร์จสาธารณะ
• ใช้ “USB Data Blocker”: เป็นอุปกรณ์ขนาดเล็กที่ทำหน้าที่เหมือน “ถุงยางอนามัย” ของพอร์ต USB โดยจะเสียบคั่นระหว่างสายชาร์จและพอร์ต USB สาธารณะ อุปกรณ์นี้จะอนุญาตให้กระแสไฟฟ้าไหลผ่านเพื่อชาร์จแบตเตอรี่ได้เท่านั้น แต่จะปิดกั้นช่องทางการถ่ายโอนข้อมูลทั้งหมด
• เปิดใช้งาน “โหมดล็อกดาวน์” (Lockdown Mode): สมาร์ทโฟนบางรุ่น (เช่น iPhone และ Android บางยี่ห้อ) มีฟีเจอร์ Lockdown Mode ซึ่งเมื่อเปิดใช้งานจะจำกัดการเชื่อมต่อผ่านพอร์ต USB อย่างเข้มงวด ควรเปิดใช้งานโหมดนี้ทุกครั้งก่อนที่จะชาร์จในที่ที่ไม่น่าไว้ใจ
• สังเกตหน้าจอขณะชาร์จ: แม้ว่าการโจมตีจะรวดเร็ว แต่หากเป็นไปได้ควรสังเกตหน้าจอสมาร์ทโฟนของคุณในขณะที่เสียบสายชาร์จครั้งแรก ว่ามีหน้าต่าง pop-up ที่น่าสงสัยปรากฏขึ้นมาหรือไม่
• อัปเดตซอฟต์แวร์ให้เป็นเวอร์ชันล่าสุดอยู่เสมอ: ผู้ผลิตสมาร์ทโฟนจะมีการออกอัปเดตเพื่อแก้ไขช่องโหว่ด้านความปลอดภัยอยู่เสมอ การอัปเดตซอฟต์แวร์ให้เป็นปัจจุบันจะช่วยลดความเสี่ยงจากการถูกโจมตีได้

       การตระหนักรู้และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพียงเล็กน้อย ก็สามารถช่วยให้คุณปลอดภัยจากภัยคุกคามทางไซเบอร์รูปแบบใหม่นี้ได้แล้ว